Dashboard giám sát hệ thống điện mặt trời từ xa SolarCare.

Giám sát điện mặt trời từ xa như thế nào?

Giám sát từ xa sử dụng dữ liệu từ inverter, logger, gateway hoặc SCADA để theo dõi trạng thái, công suất, sản lượng, điện áp, dòng điện và mã lỗi. Dữ liệu này giúp phát hiện hệ thống ngừng hoạt động hoặc vận hành lệch so với mức tham chiếu.

Một phần mềm riêng không thể thay thế toàn bộ công việc O&M. Mô hình giám sát nên có ba lớp: dữ liệu từ xa, kiểm tra trực quan tại hiện trường và hệ thống ticket để theo dõi việc xử lý.

Lớp 1: Bảng hiển thị thông tin tổng hợp (Dashboard/SCADA)

Dashboard tập hợp các thông số thiết bị và sản lượng theo thời gian. Tùy cấu hình, dữ liệu có thể ở cấp toàn hệ thống, inverter hoặc string.

Các thông tin nên theo dõi gồm:

Trạng thái kết nối và trạng thái phát điện.
Công suất tức thời và sản lượng theo ngày, tháng, năm.
Điện áp và dòng điện phía DC.
Điện áp, dòng điện, tần số và trạng thái phía AC.
Mã lỗi inverter.
Thời gian mất dữ liệu hoặc ngừng hoạt động.

Đội vận hành không nên đánh giá lỗi chỉ từ một điểm dữ liệu. Cần xem xu hướng, thời điểm xảy ra, điều kiện thời tiết và chênh lệch giữa các thiết bị.

Lớp 2: Kiểm tra trực quan tại hiện trường

Dữ liệu không thể hiện đầy đủ bụi bẩn, bóng che mới, cáp bị cọ xát, nước vào tủ, gỉ sét hoặc hư hỏng cơ khí. Khi có cảnh báo hoặc theo lịch, kỹ thuật viên phải đối chiếu dữ liệu với tình trạng thực tế.

Việc đối chiếu còn giúp nhận ra trường hợp cảm biến hoặc hệ thống truyền dữ liệu sai. Ví dụ, dashboard mất dữ liệu nhưng inverter vẫn phát điện; đây là sự cố giám sát, không phải downtime của hệ thống phát điện.

Lớp 3: Cảnh báo và ticket sự cố

Cảnh báo phải được chuyển thành công việc có người nhận và thời hạn xử lý. Một ticket nên có:

Thời điểm phát hiện.
Site và thiết bị liên quan.
Mức độ ảnh hưởng.
Dữ liệu hoặc ảnh đi kèm.
Người phụ trách.
Hướng xử lý từ xa hoặc tại hiện trường.
Thời điểm phục hồi và đóng ticket.

NCSE tiếp nhận và phân tích cảnh báo từ xa. Thời gian phản hồi theo SLA hiện dùng là 24-48 giờ, tùy phạm vi hợp đồng và vị trí công trình. Không nên diễn giải “cảnh báo 24/7” thành cam kết kỹ thuật viên có mặt tại site vào mọi thời điểm.

Cách nhận biết sản lượng bất thường

Hệ thống có thể được so sánh theo ba hướng:

So với dữ liệu lịch sử của chính hệ thống.
So với inverter hoặc string có điều kiện tương đồng.
So với sản lượng dự kiến khi có dữ liệu bức xạ và mô hình tham chiếu.

Nếu một string thấp hơn các string khác trên cùng MPPT, đội kỹ thuật có thể kiểm tra bụi, bóng che, mismatch, dây dẫn và module liên quan. Nếu toàn bộ site giảm cùng lúc, phạm vi kiểm tra chuyển sang điều kiện thời tiết, lưới, inverter tổng thể hoặc cảm biến.

Cảnh báo và ticket xử lý lỗi hệ thống điện mặt trời.

Báo cáo giám sát nên có nội dung gì?

Báo cáo định kỳ nên thể hiện trạng thái hệ thống, sản lượng trong kỳ, cảnh báo, downtime và công việc đã xử lý. Với hộ gia đình, báo cáo có thể trình bày sản lượng, tiền điện tiết kiệm ước tính và khuyến nghị kiểm tra hoặc vệ sinh. Với nhà máy, báo cáo có thể bổ sung Availability, PR khi đủ dữ liệu và phân tích tổn thất.

Câu hỏi thường gặp

Giám sát 24/7 có nghĩa kỹ thuật viên luôn có mặt tại site không?

Không. Hệ thống có thể ghi nhận cảnh báo liên tục, còn thời gian con người phản hồi và đến hiện trường phải theo SLA trong hợp đồng.

Dashboard mất dữ liệu có phải là downtime không?

Chưa thể kết luận. Cần kiểm tra logger, gateway, internet và trạng thái phát điện thực tế của inverter.

Chỉ dùng dashboard có đủ cho O&M không?

Không. Dữ liệu từ xa phải được kết hợp với kiểm tra trực quan và quy trình ticket để theo dõi xử lý.

Xem thêm

Tư vấn O&M: Bạn có thể gửi thông tin hãng inverter và tài khoản giám sát hiện có để NCSE kiểm tra khả năng tiếp nhận dữ liệu.

Huy Phan

BDM – Kinh nghiệm 05 năm giám đốc phát triển dự án cho các công ty điện mặt trời hàng đầu Việt Nam

Giám sát điện mặt trời từ xa và phát hiện bất thường